Ροή ειδήσεων

Πώς το «ρολόι της φλεγμονής» μπορεί να αποκαλύψει τη βιολογική μας ηλικία

Ένας νέος τύπος «ηλικιακού ρολογιού» μπορεί να προβλέψει αν κάποιος κινδυνεύει να αναπτύξει διαταραχές που σχετίζονται με την ηλικία, όπως καρδιαγγειακές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Το «ρολόι» αυτό μετρά τη «βιολογική ηλικία», η οποία  μπορεί να είναι υψηλότερη ή χαμηλότερη από τη χρονολογική ηλικία ενός ατόμου.

Το φλεγμονώδες ρολόι γήρανσης (iAge), σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Nature Aging, είναι ένα από τα πρώτα εργαλεία του είδους που χρησιμοποιεί τη φλεγμονή για να αξιολογήσει την υγεία ενός ατόμου. Άλλα ρολόγια γήρανσης έχουν χρησιμοποιήσει επιγενετικούς δείκτες, χημικές ομάδες που επισημαίνουν το DNA ενός ατόμου καθώς γερνάει και μεταβιβάζονται καθώς διαιρούνται τα κύτταρα. Οι ερευνητές που ανέπτυξαν το iAge ελπίζουν ότι, επειδή η φλεγμονή είναι θεραπεύσιμη, το εργαλείο θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να καθορίσουν ποιοι θα επωφεληθούν από την παρέμβαση, παρατείνοντας ενδεχομένως τον αριθμό των ετών που μπορεί να ζήσει ένα άτομο, με καλή ποιότητα υγείας.

Η μελέτη «ενισχύει περαιτέρω το γεγονός ότι το ανοσοποιητικό σύστημα είναι κρίσιμο, όχι μόνο για την πρόβλεψη της μη υγιούς γήρανσης, αλλά και ως μηχανισμός που την κινεί», εξηγεί ο Vishwa Deep Dixit, ανοσοβιολόγος στην Ιατρική Σχολή του Yale, ο οποίος δεν συμμετείχε στην εργασία.

Το iAge βασίζεται στην ιδέα ότι καθώς ένα άτομο γερνάει, το σώμα του παρουσιάζει χρόνια, συστηματική φλεγμονή, επειδή τα κύτταρά του καταστρέφονται και εκπέμπουν μόρια που προκαλούν φλεγμονή. Αυτό τελικά οδηγεί σε φθορά των ιστών και των οργάνων τους. Οι άνθρωποι που έχουν ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα θα μπορέσουν να εξουδετερώσουν σε κάποιο βαθμό αυτή τη φλεγμονή, ενώ άλλοι θα γεράσουν γρηγορότερα.

Για την ανάπτυξη του iAge, μια ομάδα στην οποία συμμετείχαν ο βιολόγος συστημάτων David Furman και ο ειδικός στα αγγεία Nazish Sayed στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ στην Καλιφόρνια, ανέλυσε δείγματα αίματος από 1.001 άτομα ηλικίας 8-96 ετών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «1000 Immunomes Project», το οποίο έχει ως στόχο να διερευνήσει πώς αλλάζουν οι γονιδιακές υπογραφές της χρόνιας, συστηματικής φλεγμονής καθώς γερνούν οι άνθρωποι. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη χρονολογική ηλικία των συμμετεχόντων και πληροφορίες για την υγεία τους, σε συνδυασμό με έναν αλγόριθμο μηχανικής μάθησης, για να εντοπίσουν τους πρωτεϊνικούς δείκτες στο αίμα που σηματοδοτούν με μεγαλύτερη σαφήνεια τη συστηματική φλεγμονή. Συγκεκριμένα, εντόπισαν ως κορυφαίο παράγοντα, την πρωτεΐνη που σηματοδοτεί το ανοσοποιητικό σύστημα, την κυτταροκίνη CXCL9, η οποία παράγεται κυρίως από την εσωτερική επένδυση των αιμοφόρων αγγείων και έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη καρδιακών παθήσεων.

Ο Sayed λέει ότι η CXCL9 ως βασικό συστατικό του iAge, επιβεβαιώνει το ρητό «είσαι τόσο γέρος όσο οι αρτηρίες σου».

Στη συνέχεια, οι ερευνητές δοκίμασαν το iAge συλλέγοντας αίμα από 19 άτομα που ήταν τουλάχιστον 99 ετών και χρησιμοποίησαν το εργαλείο για να υπολογίσουν τη βιολογική τους ηλικία. Κατά μέσο όρο, το iAge εκείνων που ήταν 100 ετών, ήταν κατά 40 χρόνια χαμηλότερο από την πραγματική τους ηλικία, επιβεβαιώνοντας τη θεωρία ότι οι άνθρωποι με υγιέστερο ανοσοποιητικό σύστημα τείνουν να ζουν περισσότερο.

Γερνώντας με χάρη

Η αξιολόγηση της βιολογικής ηλικίας ενός ατόμου μέσω της μέτρησης των επιγενετικών αλλαγών στο DNA του, μπορεί να είναι περίπλοκη, λέει η María Mittelbrunn, μοριακή βιολόγος στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης. Η μέτρηση της φλεγμονής με μια εξέταση αίματος θα ήταν ευκολότερη, προσθέτει η επιστήμονας, και θα καθιστούσε ένα εργαλείο όπως το iAge πιο πρακτικό σε ένα κλινικό περιβάλλον.

Ο Furman ελπίζει ότι το iAge και άλλα παρόμοια ρολόγια που βασίζονται στη μέτρηση της φλεγμονής, θα μπορούσαν επίσης να συμβάλλουν στην ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών.

Κατά την εξέταση της CXCL9 ως βιοδείκτη της συστηματικής φλεγμονής, ο Furman και οι συνάδελφοί του καλλιέργησαν ανθρώπινα ενδοθηλιακά κύτταρα, τα οποία αποτελούν τα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων, και τα γέρασαν τεχνητά αφήνοντάς τα να διαιρούνται. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλά επίπεδα της πρωτεΐνης οδηγούσαν τα κύτταρα σε δυσλειτουργική κατάσταση. Όταν η ομάδα αποσιώπησε την έκφραση του γονιδίου που κωδικοποιεί την CXCL9, τα κύτταρα ανέκτησαν κάποια λειτουργία, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι βλαβερές συνέπειες της πρωτεΐνης μπορεί να είναι αναστρέψιμες.

Εάν εντοπιστεί έγκαιρα, «η φλεγμονή είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορούμε να θεραπεύσουμε», λέει η Mittelbrunn. «Έχουμε αναπτύξει καταπληκτικά αντιφλεγμονώδη εργαλεία, οπότε νομίζω ότι είναι μια βιολογική διαδικασία για την οποία γνωρίζουμε πολλά και μπορούμε να τη στοχεύσουμε εύκολα». Για παράδειγμα, οι ερευνητές γνωρίζουν εδώ και πολύ καιρό για το σαλικυλικό οξύ (ένα αρχικό υλικό για την παρασκευή ασπιρίνης) και έχουν αναπτύξει πιο πρόσφατα αναστολείς JAK/STAT για φλεγμονώδεις καταστάσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

«Αν μπορούμε να ελέγξουμε τη γήρανση με πιο αποτελεσματικό τρόπο, νομίζω ότι θα μπορέσουμε να έχουμε μια καλύτερη διαδικασία γήρανσης», ελπίζουν οι επιστήμονες της έρευνας.

ΠΗΓΗ: Nature

www.ertnews.gr

Check Also

Πώς κατανοούν τα ζώα τον θάνατο (long read)

Όταν το οπόσουμ της Βιρτζίνια αισθάνεται ότι απειλείται, παριστάνει το νεκρό. Ξαπλώνει στο έδαφος, κουλουριάζεται, …

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *