Αμερικανική «απόβαση» και τεκτονικές αλλαγές


Η πρόσφατη κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο, που οδήγησε την Ελλάδα και την Τουρκία στα πρόθυρα ενός πολεμικού επεισοδίου, ανέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο τις τεκτονικές αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στην διεθνή σκακιέρα.

Γράφει ο Κυριάκος Δημάγγελος

Πριν από δύο δεκαετίες μια αντίστοιχη κρίση, θα είχε τελειώσει με ένα τηλεφώνημα του Αμερικανού Προέδρου σε Αθήνα και Άγκυρα ή μέσω της παρέμβασης του 6ου στόλου στο Αιγαίο.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Οι Αμερικανοί έχοντας στρέψει το ενδιαφέρον τους στη Νότια – Ανατολική Ασία, έχουν αποσυρθεί από την Μεσόγειο, αφήνοντας ένα κενό εξουσίας, το οποίο ανταγωνίζονται να καλύψουν μια σειρά περιφερειακών «παικτών».

Τις τελευταίες ημέρες, όμως, τα πράγματα φαίνονται πως αλλάζουν. Οι Αμερικάνοι επιστρέφουν στην Ελλάδα, παρεμβαίνουν ουσιαστικά στον διάλογο μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, και επιχειρούν έτσι να πετύχουν την δική τους ρελάνς απέναντι στους γεωπολιτικούς τους ανταγωνιστές.

Η επίσκεψη Πομπέο στην Αθήνα

Τρανταχτή απόδειξη του γεγονότος πως οι Αμερικανοί είναι αποφασισμένοι να επανεμφανιστούν στην περιοχή και να παίξουν ρόλο στην αποκλιμάκωση της έντασης, είναι η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα.

Ο Μάικ Πομπέο, μετά από «αποχή» μηνών, επανεμφανίζεται στην Αθήνα για να συναντηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Δένδια. Επίσημα, η επίσκεψη γίνεται στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, που λόγω και της πανδημίας του κορωνοϊού δεν έχει προχωρήσει τόσο γρήγορα.

Ωστόσο, πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως η βεντάλια των θεμάτων θα ανοίξει, και οι δυο πλευρές θα συζητήσουν μια σειρά ζητημάτων που ξεκινούν από τα εξοπλιστικά και καταλήγουν στο κομμάτι των επενδύσεων.

Νέες βάσεις στο Αιγαίο… και στο βάθος εξοπλιστικά

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ζήτημα μιας νέας νατοϊκής βάσης είτε στο Αιγαίο είτε στην ηπειρωτική Ελλάδα, όσο όμως και αυτό των εξοπλιστικών είναι ιδιαίτερα κρίσιμο.

Όσον αφορά τις βάσεις, η συζήτηση μεταξύ της ελληνικής και της αμερικανικής πλευράς είχε ξεκινήσει περίπου δύο χρόνια πριν, όταν στην κυβέρνηση βρισκόταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Η συζήτηση τότε ανάμεσα στις δύο πλευρές είχε προχωρήσει σημαντικά με την τότε ηγεσία του υπουργείου Άμυνας να προτείνει στην Ουάσινγκτον διάφορες εναλλακτικές. Ωστόσο, η προσωπική παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα απέτρεψε μια τέτοια εξέλιξη, για λόγους που είχαν να κάνουν με τις εσωτερικές διαφωνίες που θα προκαλούσε εντός του ΣΥΡΙΖΑ μια τέτοια εξέλιξη. Έκτοτε, οι Αμερικανοί θέτουν ξανά και ξανά το ζήτημα στην ελληνική πλευρά.

Όσον αφορά τώρα τα εξοπλιστικά, εκεί τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Ελλάδα και ΗΠΑ μπορεί να έχουν συμφωνήσει σε ένα ήδη μεγάλο πακέτο εξοπλιστικών που φτάνει τα 1,2 δισ. και αφορά την αναβάθμιση των F-16, όμως οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού για ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα μαμούθ ύψους 10 δις… έχει ανοίξει την όρεξη στους Αμερικανούς. 

Θεωρείται, λοιπόν, δεδομένο πως οι Αμερικανοί θα διεκδικήσουν ένα μεγάλο κομμάτι από την πίτα των εξοπλιστικών προγραμμάτων που θα υλοποιήσει η Αθήνα, με τα F-35αλλά και αμερικανικές φρεγάτες να μπαίνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπως μεταφέρουν αυτοί που γνωρίζουν καλά το «καυτό και δύσκολο» μέτωπο των εξοπλιστικών.

Στην συζήτηση, όμως, θα μπει δυναμικά και η Αθήνα, η οποία αναμένεται να ζητήσει από την αμερικανική αντιπροσωπεία να ικανοποιηθούν τα αιτήματα της που αφορούν όχι μόνο τη συνεργασία στον εξοπλιστικό τομέα, αλλά και τη βοήθεια στη βελτίωση κάποιων υποδομών των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Οι Αμερικανοί… και τα λιμάνια

Ψηλά στην ατζέντα των Αμερικανών είναι και το ζήτημα των ελληνικών λιμένων. Εδώ και καιρό, τα αμερικανικά funds έχουν εκφράσει έντονο ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των λιμένων Καβάλας και Αλεξανδρούπολης.

Ειδικότερα, το αμερικανικό επενδυτικό ταμείο Black Summit Financial Group είναι έτοιμο να δηλώσει «παρών» στον επικείμενο διαγωνισμό αξιοποίησης των δύο λιμανιών της Βόρειας Ελλάδας, καθώς σύμφωνα τις εκτιμήσεις του οικονομικού κολοσσού μια τέτοια εξέλιξη «θα αύξανε σημαντικά την θέση των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή».

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, για την Αλεξανδρούπολη βασικός γνώμονας είναι να μην καταλήξει το λιμάνι και τα στρατηγικής σημασίας περιουσιακά του στοιχεία «σε λάθος χέρια», ενώ αναφορικά με την Καβάλα τα ακριβή λόγια των Αμερικάνων διπλωματών είναι ότι «δεν μπορείς να μπαίνεις σ’ ένα κατάστημα παπουτσιών και να αγοράζεις μόνο το αριστερό παπούτσι».

Το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον για τον Έβρο αποτυπώνεται στη υποστήριξη των ενεργειακών έργων του FSRU, του αγωγού TAP και του υπό κατασκευήν IGB, με στόχο, όπως τονίζεται, τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, ενώ στο πλαίσιο της γεωστρατηγικής ανάδειξης της περιοχής εντάσσεται και η χρήση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης για την αμερικανική συμμετοχή στο ΝΑΤΟ.

…και στο βάθος τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά

Στρατηγικής σημασίας όμως για την Ουάσιγκτον είναι και τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Οι Αμερικανοί θέλουν να κάνουν δικά τους τα ναυπηγεία, ώστε να τα καταστήσουν ένα σημείο αναφοράς για την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και για να ανακόψουν την πορεία των Κινέζων… που τα έχουν βάλει για τα καλά στο μάτι.

Νωρίς την Τρίτη το πρωί άλλωστε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου με στελέχη του αμερικανικού κρατικού χρηματοδοτικού οργανισμού International Development Finance Corporation (DFC).

Δεν πρέπει να λησμονείται πως τον περασμένο Ιούλιο, ο κ. Adam Boehler, είχε αποστείλει επίσημη επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την εξαγορά των ναυπηγείων της Ελευσίνας μέσω της ONEX Shipyards.

Μάλιστα, στην επιστολή τους, οι Αμερικανοί είχαν αναφέρει πως στόχος είναι η δημιουργία ενός Hub για την υποστήριξη και την παροχή υπηρεσιών προς τις αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και τη Δυτική Αφρική στην Ελλάδα και τα δυτικά Βαλκάνια που θα διασφαλίσουν την περιφερειακή ενεργειακή ανεξαρτησία.

Στο πολιτικό επίπεδο, ο Πομπέο θα εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που μπορεί να βάλει φρένο στην τουρκική προκλητικότητα μια και καλή. Μονάχα που οι αμερικανικές εγγυήσεις για αποκλιμάκωση θα συνοδευτούν με κάποιους όρους που πολλοί εκτιμούν πως θα σχετίζονται με τις τουρκικές αξιώσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίο και στην πραγματικότητα γκριζάρισμα περιοχών… μέχρι την προσφυγή στην Χάγη.



Source link

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*